Connect with us

Meet the teem

“Το φιλί είναι τέχνη” από την Βασιλική Πέτσα

Published

on

Ο έρωτας είναι τέχνη. Δεν ακολουθεί κανόνες. Ο έρωτας είναι ζωγραφική.
Η ζωή στα ξαφνικά γεμίζει παραστάσεις, χρώματα ακόμα και αν στην πορεία παύουν να είναι το ίδιο φωτεινά.
Το φιλί, βαρόμετρο του έρωτα. Μας συγκινεί, γιατί με ένα φιλί μας αποκαλύπτεται ο άλλος. Ένα φιλί μπορεί να «πει» πολλά περισσότερα από τις λέξεις.
Κι αυτά είναι τα πιο γνωστά έργα ζωγραφικής όλων των εποχών εμπνευσμένα από τον έρωτα, αποτυπώνοντας το φιλί τόσο διαφορετικά, ανάλογα τον καλλιτέχνη και την εποχή.

«Πυγμαλίων και Γαλάτεια», Jean-Léon Gérôme, 1890
Το έργο αποτελεί σύμβολο της αιώνιας αγάπης και ταυτόχρονα αλληγορία της καλλιτεχνική δημιουργίας. Παρότι η ιστορία του Πυγμαλίωνα και της Γαλάτειας έγινε πρωτίστως γνωστή από τον Οβίδιο, ο ομώνυμος πίνακας του Gérôme αποτελεί χαρακτηριστική απεικόνιση του διάσημου έρωτα ανάμεσα στο δημιουργό και το δημιούργημά του. Για την ιστορία, όταν ο περίφημος γλύπτης και βασιλιάς της Κύπρου, Πυγμαλίωνας αντίκρυσε τη μαρμαρένια Αφροδίτη του, έπεσε αιχμάλωτος του έρωτά της. Η μορφή της ήταν τόσο ρεαλιστική που ο δημιουργός την ερωτεύτηκε παράφορα, δίνοντάς της μάλιστα το προσωνύμιο Γαλάτεια λόγω του πάλλευκου, σαν γάλα, παριανού μαρμάρου με το οποίο τη δημιούργησε.

 

«In Bed: The Kiss» Toulouse Lautrec, 1892
Τα περισσότερα έργα του Γάλλου ζωγράφου είναι συνυφασμένα με τη νυχτερινή ζωή της Belle Époque στο Παρίσι, από την ατμόσφαιρα της οποίας επηρεάστηκε καθοριστικά σαν καλλιτέχνης. Με βασική πηγή έμπνευσης τα διάσημα καμπαρέ της Μονμάρτρης και κυρίως το Moulin Rouge, ο ζωγράφος απεικόνισε κατά κόρον την ερωτική διάθεση του Παρισιού στα τέλη του 19ου αιώνα, προκαλώντας με τα έργα του τα ήθη της εποχής και χαρίζοντας στους μεταγενέστερους σπουδαία τεκμήρια της κοινωνικής ζωής εκείνης της περιόδου. Στο συγκεκριμένο πίνακα, ο Henri de Toulouse-Lautrec αποτυπώνει το παθιασμένο φιλί μεταξύ δύο ομοφυλόφιλων εταίρων που αγκαλιάζονται στο κρεβάτι ενός οίκου ανοχής, απενεχοποιώντας έτσι μεμιάς δύο κοινωνικά στερεότυπα: την ομοφυλοφιλία και την πορνεία. Παρότι η συγκεκριμένη θεματική δεν ήταν καινούρια για τον Lautrec, ο συγκεκριμένος πίνακας ξεχωρίζει για το τρυφερό συναίσθημα που αναδύει. Φημολογείται μάλιστα πως ο ζωγράφος ανέφερε για τον πίνακά του: «Είναι καλύτερος από οποιονδήποτε όμοιο έχω δημιουργήσει. Είναι η επιτομή της σαρκικής απόλαυσης».

«Το φιλί» του Edvard Munch, 1897
Αντιπροσωπευτικός πρόδρομος του Εξπρεσιονισμού, ο Νορβηγός Edvard Munch είναι διάσημος για τον ανατριχιαστικό πίνακά του «Η Κραυγή». Παρότι το θέμα του εδώ είναι ο έρωτας, ο ζωγράφος παραμένει πιστός στα σκοτεινά εξπρεσιονιστικά πρότυπα και αναπαριστά με δραματικό τρόπο το αγνό συναίσθημα του έρωτα. Έτσι, οι δυο πανομοιότυπες μορφές μπλέκονται η μία με την άλλη και «κλειδώνουν» με ένα φιλί τόσο παθιασμένο που δεν αφήνει χώρο για τίποτα άλλο στον πίνακα. Το έργο αποτελεί σπουδαία παρακαταθήκη του εξπρεσιονιστικού καλλιτεχνικού ρεύματος που αναπτύχθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα, κυρίως στη Γερμανία. Εκτίθεται στο μουσείο Munch στη Νορβηγία.

«Το φιλί» του Κλιμτ, 1908-1909
Ίσως το πιο διάσημο φιλί στην ιστορία της τέχνης καθώς και ένα από τα πιο εμβληματικά έργα του Αυστριακού ζωγράφου. Το αριστούργημα του Gustav Klimt είναι μια ελεγεία στον έρωτα και την αγάπη. Λέγεται μάλιστα πως ο συγκεκριμένος πίνακας είναι βιωματικός και απεικονίζει το δικό του έρωτα με την κοκκινομάλλα αγαπημένη του, Emilie Flöge. Όπως στο «Φιλί» του Munch, έτσι κι εδώ, οι ερωτευμένες φιγούρες ενώνονται σε μια αγκαλιά –που κατά πολλούς παραπέμπει στο σχήμα του ανδρικού μορίου. Φέροντας όλα εκείνα τα μοτίβα που χαρακτήρισαν τη «χρυσή περίοδο» του Klimt, το «Φιλί» σφύζει από φως και χρώμα, δίνοντας έτσι έξτρα ένταση στη βασική θεματική του πίνακα που δεν είναι άλλη από την ερωτική αγάπη. Ο δημοφιλής πίνακας βρίσκεται στην Österreichische Galerie του παλατιού Belvedere στη Βιέννη και συγκεντρώνει εκατοντάδες βλέμματα ημερησίως.

«Οι εραστές» του Rene Magritte, 1928
To σουρεαλιστικό αριστούργημα του Magritte προκαλεί δέος και ανατριχίλα στη θέασή του. Δύο εραστές αγκαλιάζονται και προσπαθούν να φιληθούν φορώντας σάβανα στο κεφάλι. Λέγεται πως η συγκεκριμένη εικόνα πηγάζει από μια τραγική ανάμνηση που στιγμάτισε τον καλλιτέχνη: όταν ο Magritte ήταν έφηβος, η μητέρα του αυτοκτόνησε και βρέθηκε πνιγμένη στις όχθες του ποταμού Sambre με το νυχτικό της να έχει σκεπάσει το πρόσωπό της. Εμφανώς επηρεασμένος από αυτή την εικόνα, ο Βέλγος καλλιτέχνης εμφανίζει και σε άλλα έργα του αυτό το μοτίβο. Ο πίνακας ωστόσο δέχεται πολλές αναγνώσεις και ερμηνείες, ανάλογα πώς θα το εκλάβει ο εκάστοτε θεατής. Έτσι, το φιλί του Magritte μπορεί να συμβολίζει τον ανεκπλήρωτο έρωτα ή την αγάπη που δεν καταφέρνει να ξεπεράσει τις δυσκολίες, ενώ, για τους πιο αισιόδοξους, ο πίνακας αποτελεί φόρο τιμής στην αληθινή αγάπη που υπερβαίνει κάθε εμπόδιο. Ο σουρεαλιστής καλλιτέχνης αρνήθηκε να δώσει τη δική του ερμηνεία σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, εμμένοντας πως το έργο του είναι ανοιχτό για κάθε ανάγνωση. «Οι εραστές» εκτίθενται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη.  

  

«Kiss V», του Roy Lichtenstein, 1964
Ο περίφημος pop art καλλιτέχνης έχει ζωγραφίσει ερωτευμένα ζευγάρια σε κάθε πιθανή εκδοχή, πάντοτε όμως «πειραγμένα» χρωματικά και πάντοτε σε κοντινό κάδρο. Ο συγκεκριμένς πίνακας απεικονίζει δύο «πιξελιασμένους» εραστές σφιχτά αγκαλιασμένους, ωστόσο τα δάκρυα της γυναίκας δημιουργούν εύλογα την εξής αμφισημία: αποχαιρετιούνται ή επανενώθηκαν; Αν και αυτός ο πίνακας είναι ανοιχτός σε κάθε πιθανή ανάγνωση, το μόνο σίγουρο είναι πως οι εραστές είναι πολύ ερωτευμένοι.


Πηγή: clickatlife.gr

Meet the teem

Οι αμυγδαλιές άνθισαν και φέτος

Published

on

By

Ποιος μπορεί να αναβάλλει την άνοιξη να ‘ρθει;  Ένα δέντρο που ανθίζει στην καρδιά του χειμώνα, αντέχοντας στο κρύο, προαναγγέλλει τον ερχομό της άνοιξης και αποτελεί σύμβολο της ελπίδας, της αφοσίωσης και της αγάπης. Πρώτη και καλύτερη το φωνάζει η αμυγδαλιά με τα άνθη της να σκορπίζουν ευωδιά και ως πηγή έμπνευσης να δημιουργούνται σπουδαία έργα στο όνομά της.

Ποίηση:

Μυγδαλιά – Κώστας Καρυωτάκης

Κι ακόμα δεν μπόρεσα να καταλάβω

πώς μπορεί να πεθάνει μια γυναίκα

που αγαπιέται.

Έχει στον κήπο μου μια μυγδαλιά φυτρώσει

κι είν’ έτσι τρυφερή που μόλις ανασαίνει·

μα η κάθε μέρα, η κάθε αυγή τηνε μαραίνει

και τη χαρά του ανθού της δε θα μου δώσει.

Κι αλίμονό μου! εγώ της έχω αγάπη τόση…

Κάθε πρωί κοντά της πάω και γονατίζω

και με νεράκι και με δάκρυα την ποτίζω

τη μυγδαλιά που ‘χει στον κήπο μου φυτρώσει.

Αχ, της ζωούλας της το ψέμα θα τελειώσει·

όσα δεν έχουν πέσει, θα της πέσουν φύλλα

και τα κλαράκια της θε ν’ απομείνουν ξύλα.

Την άνοιξη του ανθού της δε θα μου δώσει

Κι όμως εγώ ο φτωχός της είχ’ αγάπη τόση…

* * *

Πίνακας: Achille Lauge – Flowering Almond Trees 1909

Μια μυγδαλιά και δίπλα της εσύ – Νικηφόρος Βρεττάκος

Μιὰ μυγδαλιὰ καὶ δίπλα της,

ἐσύ. Μὰ πότε ἀνθίσατε;

Στέκομαι στὸ παράθυρο

καὶ σᾶς κοιτῶ καὶ κλαίω.

Τόση χαρὰ δὲν τὴν μποροῦν

τὰ μάτια.

Δός μου, Θεέ μου,

ὅλες τὶς στέρνες τ’ οὐρανοῦ

νὰ στὶς γιομίσω.

* * *

Πίνακας: Ανθισμένες αμυγδαλιές στη Μαγιόρκα – Helen Lavinia Cochrane

Οι αμυγδαλιές – Μίλτος Σαχτούρης

Έκθαμβο σπίτι άσπρο και κόκκινο

σε ποιο δωμάτιο ν’ ανθίσαν οι αμυγδαλιές σου

εγώ είχα ζήσει σ’ όλες τις γωνιές

στην κόκκινη και τη δυστυχισμένη

στην τραγική την άσπρη πάνω στο πατάρι

η αναπνοή σου θάμπωνε τα όνειρά μου

πάνω στα τζάμια σου τρεμόσβηνε μια θάλασσα

κήποι κρυφά χρυσάνθεμα μέσα στην έκστασή σου

που έτρεχα ματωμένος και κυνηγός.

Ένα μεγάλο δίχτυ περνούσε σύρριζα

πάνω από το κεφάλι μου

η δυστυχία είχε δόντια σιδερένια

ο ήλιος φύτευε στους τοίχους κι άλλα περιβόλια

το περιβόλι της μύγας το περιβόλι του χαρταετού

το περιβόλι το μεγάλο της αγάπης

το περιβόλι του μεγάλου πυρετού

που μέσα του ολημέρα γύριζα με το τουφέκι μου

με μια κορδέλα κόκκινη μέσα στο στόμα μου

με μια κορδέλα κόκκινη μεσ’ στα μαλλιά μου

σαν τη γωνιά την κόκκινη και τη δυστυχισμένη

σαν τη γωνιά την τραγική την άσπρη πάνω στο πατάρι

εγώ είχα ζήσει σ’ όλες τις γωνιές

σε ποιά λοιπόν ανθίσαν οι αμυγδαλιές σου.

* * *

Πίνακας: Τοπίο με ανθισμένη αμυγδαλιά (μελέτη) – John William Godward 1912

Ο Άρχοντας – Μίλτος Σαχτούρης

Τ’ άγριο σκοτεινό παλάτι θα φωτίσω

εκτυφλωτικά

θα ρίξω χρώματα παντού

σε μια γωνιά

ο δράκος

θα είναι

ένα κλωνάρι

ανθισμένη

αμυγδαλιά

γιατί εφέτος στ’ αλήθεια εφοβήθηκα

την παγωνιά τη μοναξιά το κρύο

κι αυτά τα ελάφια που περνούσαν ύπουλα

τη νύχτα

κάτω απ’ την ψυχή μου

* * *

Πίνακας: Vincent van Gogh-Almond tree in blossom-1888

Continue Reading

Iordanis

Έφτασε η ώρα να «κόψω» και το κινητό τηλέφωνο !

Published

on

By

Σε παρέα φίλων διηγούμην την εμπειρία μου να μείνω χωρίς κινητό τηλέφωνο δύο ολόκληρες ημέρες, ενώ βρισκόμουν εκτός πόλης. Κι ενώ αράδιαζα με στόμφο τις δυσκολίες που αντιμετώπισα διαπιστώνοντας πόσο εξαρτημένος είμαι από την κινητή τηλεφωνία, ήρθε η ανακοίνωση παρακείμενου ακροατή της κουβέντας μας, που μας σόκαρε άπαντες. «Φίλε, έμεινα άνεργος πριν από 6 μήνες. Και από τότε είμαι χωρίς κινητό τηλέφωνο λόγω των περικοπών που έκανα θέλοντας και μη στα έξοδά μου».

Τον κοιτάξαμε με δυσπιστία και πρόδηλη έκπληξη και η κοινή ερώτηση που βγήκε από τα χείλη όλων ήταν «πώς τα καταφέρνεις»; «Στην αρχή δύσκολα», μας είπε. «Στην πορεία όμως γνώρισα τη χαρά της απεξάρτησης. Μας έχουν εγκλωβίσει σε ένα τέτοιο σύστημα και κλέβουν τις ελευθερίες μας χωρίς να μας ρωτούν.

Σκλάβοι της κινητής τηλεφωνίας είστε όλοι εσείς , που χαίρεστε την δήθεν άμεση επικοινωνία αλλά αδυνατείτε να κατανοήσετε ότι κάθε στιγμή σας παρακολουθούν και σας ελέγχουν. Από τη μάνα, τη σύντροφο, τον εργοδότη, το κράτος, λογοδοτείτε σε όλους για την κάθε σας κίνηση! Εγώ είμαι ελεύθερος και απαλλαγμένος φίλοι μου! Αυτεξούσιος και αυτόνομος!»

Μείναμε όλοι με ένα μεγάλο ερωτηματικό «Λες να έχει δίκιο ο φίλος; Λες να είμαστε λάθος όλοι εμείς, που ηθελημένα μπαίνουμε σε έναν κλοιό παράδοσης των ελευθεριών μας»;    

Ιορδάνης Ξανθόπουλος (φιλόλογος – δημοσ/φος)

Continue Reading

Iordanis

Η «μπαλίτσα» και ο «πόλεμος» στο σπίτι !

Published

on

By

Στους ρυθμούς του Champions και Europa League κινείται αυτήν την εβδομάδα η Ελλάδα και γενικώς η Ευρώπη και νομίζω ότι από τα συρτάρια μας είναι επιτακτική η ανάγκη να «επικαιροποιήσουμε» ένα θέμα με το οποίο και σε προγενέστερο χρόνο είχαμε ασχοληθεί δεόντως.

Σχέση ανδρών – γυναικών, λοιπόν, σε μέρες άφθονης μπάλας. Από τη μία πλευρά, η γυναίκα θέλει τον εύλογο χρόνο της, να της δίνεις την αρμόζουσα «σημασία», από την άλλη πλευρά η μπάλα απαιτεί αντροπαρέα και ατέρμονες συζητήσεις, ίσως και καβγάδες,  υπέρ της μίας ή της άλλης ομάδας. Καλά, κι όταν μπαίνει και το «στοίχημα» στη μέση και διακυβεύονται χρηματικά ποσά, εκεί μάλλον αφήνεις τους συναισθηματισμούς και τις «δίκαιες κρίσεις» και . . . «παραφέρεσαι» !  

Φουλ ποδόσφαιρο, λοιπόν, την τρέχουσα εβδομάδα και οι αντίπαλες παρατάξεις αντικρούουν τα επιχειρήματά τους. Όχι, όχι! Δεν πρόκειται για τις ομάδες, τους προπονητές, τους οπαδούς ούτε για τους παράγοντες του ποδοσφαίρου! Αυτές, οι αντίπαλες παρατάξεις, ζουν μέσα στο ίδιο σπίτι, μοιράζονται το κρεβάτι, τα έξοδα, τις δουλειές, δεν μπορούν όμως να συμφωνήσουν σε τούτο: «Είναι σωστό, οι άντρες να εγκαταλείπουν το έτερον ήμισυ και να μένουν κολλημένοι επί της οθόνης;», λένε με παράπονο οι γυναίκες. «Επιτρέπεται να βάζουν βέτο και να μας καταπιέζουν να μην βλέπουμε τους αγώνες και τις αθλητικές εκπομπές στην τηλεόραση;», λένε αγανακτισμένοι οι άντρες.

Ένας «ιδιότυπος πόλεμος» ανάμεσα στα ζευγάρια, που φουντώνει  αρκετές φορές και οδηγεί σε κρίση τις σχέσεις αντρών – γυναικών. «Της αγόρασα τηλεόραση να βλέπει όποια εκπομπή θέλει, την ώρα της μετάδοσης των αγώνων», υπερηφανεύεται ο άντρας και συμπληρώνει «αυτή όμως δεν σταμάτησε την γκρίνια». «Είναι σαν να μην υπάρχω μέσα στο σπίτι, όταν παρακολουθεί αγώνες του Champions και του Europa League», παραπονείται στη μητέρα της η κόρη, ψάχνοντας για υπεράσπιση.

Φυσικά, υπάρχει και η περίπτωση των «τυχερών αντρών». Όταν, δηλαδή, η σύντροφος είναι ποδοσφαιρόφιλη και συντροφεύει τον άντρα της έμπροσθεν της τηλεόρασης, που «παίζει» ποδοσφαιρικούς αγώνες. Τότε, το πρόβλημα μάλλον δεν υφίσταται. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες γυναίκες δείχνουν την προτίμησή τους στο ποδόσφαιρο και η γυναικεία παρουσία στις κερκίδες των γηπέδων αυξάνει ολοένα και περισσότερο. 

Όμως, άλλη χάρη έχει να παρακολουθείς έναν αγώνα ζωντανά(live) ή έστω από την τηλεόραση αλλά με αντροπαρέα. Να βρίσεις βρε αδερφέ, χωρίς ενοχές, να χτυπηθείς για το γκολ, το άδικο, που «έφαγε» η ομάδα σου, να κάνεις απρεπείς χειρονομίες, να μουντζώσεις, να φωνάξεις, να ζητωκραυγάσεις για τη νίκη, να δώσεις όλο τον εαυτό σου στις στιγμές εκείνες ελεύθερος! Χωρίς το μάτι το γυναικείο, με το υποτιμητικό το βλέμμα, χωρίς τον μορφασμό για την υπερβολή στο «γκοοολ!» που φώναξες, χωρίς τη δήθεν συμβουλή «αγάπη μου, μην παθιάζεσαι τόσο», χωρίς την κριτική που θα ακολουθήσει όλες τις επόμενες ημέρες για τη στάση σου, τις αντιδράσεις σου, τις βωμολοχίες σου.

Κακά τα ψέματα! Το ποδόσφαιρο θέλει αντροπαρέα κι αυτό ας το καταλάβουν επιτέλους οι γυναίκες. Το ποδόσφαιρο αλλιώς το αγαπά ο άντρας κι αλλιώς η γυναίκα. Άλλωστε τι απέμεινε πλέον στους άντρες; Οι γυναίκες εισέβαλαν σε όλα τα ανδροκρατούμενα επαγγέλματα (και καλώς) και απέκτησαν ισοτιμία παντού (και δικαίως). Δεν μας άφησαν τίποτα πλέον «δικό μας» και αυτό είναι ένα θέμα . . . 

Ιορδάνης  Ξανθόπουλος  (Δημοσιογράφος – Φιλόλογος) 

Continue Reading

Trending

Copyright © 2021 Karpouzakis. (mail: karpouzakisagd@gmail.com, tel.: 2321-307662)